ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
154
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
جعفر بن ابى جعفر و جرير بن يزيد و عبد الصمد بن على و اسحاق بن عيسى بن على يكى بعد از ديگرى والى بصره بودند . والى خراسان . ابو العباس طوسى و جعفر بن محمد بن اشعث و عباس بن جعفر و غطريف بن عطاء و سليمان بن راشد مستوفى و عهدهدار دريافت خراج . و حمزة بن مالك و فضل بن يحيى بن خالد و منصور بن يزيد بن منصور و جعفر بن يحيى كه نايب او على بن عيسى بن ماهان بود و هرثمة بن اعين و عباس بن جعفر و از طرف مأمون حسن بن قحطبه ( در زمان خود رشيد ) والى و امير بودند . بيان همسران و فرزندان او ( رشيد ) گفته شد : او با زبيده ازدواج كرد . او ام جعفر دختر جعفر بن منصور بود ( دختر عم هارون الرشيد ) . در سنه صد و شصت و پنج عروس آنها انجام گرفت و او محمد امين را زائيد و در سنهء دويست و بيست و شش درگذشت . با ام العزيز كنيز فرزنددار هادى ( برادرش ) هم ازدواج كرد كه او على بن رشيد را زائيد . با ام محمد دختر صالح مسكين هم ازدواج نمود . عباسة دختر سليمان بن منصور ( عم ديگرش ) هم ازدواج كرد . عزيزه دختر خال ( دائى ) او هم همسرش شده بود . عثمانيه دختر عبد اللّه بن محمد بن عبد اللّه بن عمرو بن عثمان بن عفان كه جده پدرش فاطمه دختر حسين بن على بود همسر او شده بود . هنگامى كه رشيد درگذشت چهار زن عقدى از او ماند : زبيده و ام محمد دختر صالح و عباسه و عثمانيه بودند . فرزندان ذكور او محمد امين فرزند زبيده و عبد اللّه مأمون از كنيز كه مادرش « مراجل » نام بود و قاسم مؤتمن و ابو اسحاق معتصم و صالح و ابو عيسى محمد و ابو يعقوب محمد و ابو العباس محمد و ابو سليمان محمد و ابو على محمد و ابو محمد